Мусаллам аст, ки миллат барои ҳар як инсон муқаддастарин мафҳум ба ҳисоб меравад. Ҳар як шахс бо забон, фарҳанг, таърих, арзишҳои миллӣ ва сарзамини худ пайванди ногусастанӣ дорад. Миллат танҳо номи як гурӯҳи одамон нест, балки таърих, давлатдорӣ, фарҳанг, забон, урфу одат ва хотираи наслҳои гузашта мебошад. Аз ин лиҳоз, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва ободии Ватан вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди худогоҳу ватандӯст мебошад.
Таърихи инсоният нишон медиҳад, ки барои ба даст овардани истиқлол, озодӣ ва давлатдории миллӣ халқҳо роҳи осонро тай накардаанд. Бисёр миллатҳо дар тӯли асрҳо барои ҳифзи забон, фарҳанг ва сарзамини худ мубориза бурдаанд. Миллати тоҷик низ таърихи пурифтихор ва пуршебу фарозе дорад. Бо вуҷуди душвориҳои зиёд, гузаштагони мо тавонистанд забон, фарҳанг ва ҳувияти миллии худро нигоҳ доранд. Аз ин рӯ, имрӯз ҳар як фарди ҷомеа бояд барои таҳкими ваҳдату суботи кишвар ва ҳифзи арзишҳои миллӣ саҳм гузорад.
Мафҳуми «хоин» дар фарҳанги сиёсӣ ва ахлоқии ҷомеа маънои хеле вазнин дорад. Хоин касест, ки бар зидди манфиатҳои Ватан, давлат ва миллат амал мекунад, бо кирдорҳои худ ба суботу амнияти ҷомеа зарар мерасонад ё арзишҳои миллиро зери по мегузорад. Таърих борҳо собит кардааст, ки хиёнат метавонад ба ҷомеа зарари бузург расонад. Аз ин ҳамин ҷиҳат, мубориза бар зидди хиёнат пеш аз ҳама мубориза барои ҳифзи манфиатҳои ҷомеа ва ояндаи миллат мебошад.
Аммо мубориза бар зидди падидаҳои номатлуб бояд ҳамеша дар доираи қонун, адолат ва фарҳанги баланди шаҳрвандӣ сурат бигирад. Ҳар як шаҳрванд ҳақ дорад андешаи худро озодона баён намояд, вале озодии сухан набояд ба даъват ба зӯроварӣ, кинаву адоват, барангехтани низоъ ва халалдор намудани амнияти ҷомеа табдил ёбад. Аз ин рӯ, фарқ кардани танқиди солим аз фаъолияти воқеан зиддимиллӣ бисёр муҳим аст.
Таъкид бояд сохт, ки Ватан барои ҳар як инсон хонаи бузурги маънавӣ мебошад. Мо дар ҳамин сарзамин ба дунё меоем, забони модариро меомӯзем, фарҳанги худро мешиносем ва орзуҳои худро амалӣ месозем. Бинобар ин, дӯст доштани Ватан танҳо бо сухан маҳдуд намешавад. Муҳаббати ҳақиқӣ ба Ватан дар меҳнати ҳалол, эҳтироми қонун, ҳифзи сулҳу субот, омӯзиши илму дониш ва саҳм гузоштан дар пешрафти ҷомеа зоҳир мегардад.
Шаҳрванди масъулиятшинос нисбат ба сарнавишти ҷомеа бетараф намемонад. Агар дар ҷомеа мушкилоте ба вуҷуд ояд, ӯ бояд ба ҷои паҳн кардани овоза ва ноумедӣ роҳи ҳалли мушкилро ҷустуҷӯ кунад. Агар касе қасдан мехоҳад байни мардум кинаву адоват барангезад, шаҳрвандони огоҳ бояд ба чунин амалҳо муқобил бошанд. Вале ин гуна муқовимат бояд бо роҳи қонунӣ ва бо истифода аз далелу андешаи солим анҷом дода шавад.
Хомӯшӣ дар баъзе ҳолатҳо метавонад оқибатҳои ҷиддӣ дошта бошад. Вақте инсон беадолатӣ ё амалеро мебинад, ки ба манфиатҳои ҷомеа зарар мерасонад ва бо вуҷуди имкони қонунии пешгирии он ҳеҷ чора намеандешад, чунин бетарафӣ метавонад ба мушкилот мусоидат намояд. Аз ҳамин хотир, маънои «дар мубориза бар зидди хоинони миллат хомӯш нишастан бешарафист» моро ба масъулиятшиносӣ, бедории миллӣ ва бетараф набудан нисбат ба сарнавишти Ватан даъват мекунад!
Таҷрибаи таърихӣ нишон медиҳад, ки низоъҳои дохилӣ метавонанд ба иқтисод, фарҳанг, маориф ва зиндагии мардум таъсири манфӣ расонанд. Аз ин лиҳоз, ҳар як шаҳрванди кишвар бояд аз ҳама гуна амалҳое, ки метавонад ҷомеаро ба низоъ кашад, дурӣ ҷӯяд. Ҳифзи ваҳдат танҳо вазифаи давлат ё сохторҳои алоҳида нест, балки он масъулияти тамоми ҷомеа мебошад.
Ҷавонон дар ин масъала нақши махсус доранд. Насли ҷавон қувваи созанда ва ояндаи миллат мебошад. Ҷавон бояд таърихи халқи худро донад, забони модариашро эҳтиром кунад, илму дониш омӯзад ва дар баробари ин аз таъсири ғояҳои ифротӣ ва иттилооти бардурӯғ худро ҳифз намояд. Хусусан дар замони рушди босуръати интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ, ҳар як инсон бояд пеш аз бовар кардан ё паҳн кардани маълумот дурустии онро санҷад.
Қайд бояд кард, ки дар ҷомеаи ҳуқуқбунёд ҳеҷ кас набояд худро болотар аз қонун эҳсос намояд. Агар шахсе воқеан қонунро вайрон кунад ё ба амнияти давлату ҷомеа таҳдид намояд, масъала бояд тавассути мақомоти салоҳиятдор ва дар доираи қонун баррасӣ шавад. Ҷазо додан, таҳдид кардан ё таъқиби шахсони дигар вазифаи шаҳрвандони одӣ нест.
Шаҳрванди ҳақиқӣ бояд дар баробари ҳимояи манфиатҳои миллӣ, ҳуқуқу озодиҳои дигаронро низ эҳтиром намояд. Ҳар гуна мубориза агар аз доираи қонун берун равад, метавонад ба беадолатӣ ва ихтилоф оварда расонад.
Аз ин рӯ, беҳтарин роҳи мубориза бо ғояҳои зараровар баланд бардоштани маърифати мардум, тақвияти ҳисси ватандӯстӣ, омӯзиши таърих ва паҳн намудани маълумоти дуруст мебошад.
Ҷавонон неруи бузурги ҳар як миллатанд. Ояндаи давлат аз дониш, ҷаҳонбинӣ, ахлоқ ва масъулияти насли ҷавон вобаста аст. Агар ҷавонон босавод, ватандӯст ва дорои тафаккури мустақил бошанд, онҳоро бо ҳар гуна маълумоти бардурӯғ фиреб додан душвор мегардад.
Имрӯз, барои ҷомеа технологияҳои иттилоотӣ имкониятҳои васеъ фароҳам овардаанд. Мо, метавонем дар як лаҳза аз рӯйдодҳои ҷаҳон огоҳ шавем, бо одамони гуногун муошират кунем ва донишҳои нав ба даст оварем. Аммо дар баробари ин, интернет метавонад барои паҳн намудани хабарҳои бардурӯғ, иғвоангезӣ ва ташвиқи ғояҳои хатарнок низ истифода шавад. Аз ин лиҳоз, саводи расонаӣ ва қобилияти таҳлили иттилоот барои ҳар як ҷавон зарур мебошад.
Ҷавонон бояд дар хотир дошта бошанд, ки ватандӯстӣ танҳо дар суханҳои баланд нест. Ватандӯстӣ пеш аз ҳама дар таҳсил, меҳнат, эҳтироми падару модар, ҳифзи табиат, риояи қонун, эҳтироми забони давлатӣ ва фарҳанги миллӣ, ҳамчунин дар муносибати нек бо дигарон зоҳир мешавад.
Дар зиндагӣ ҳолатҳое мешавад, ки инсон маҷбур аст мавқеи худро муайян кунад. Вақте манфиатҳои умумӣ зери хатар қарор мегиранд, бетарафӣ метавонад зараровар бошад. Агар шахс аз тарси масъулият ҳақиқатро пинҳон кунад ё ба паҳншавии суханони бардурӯғ бетафовут бошад, ин метавонад ба ҷомеа таъсири манфӣ расонад.
Аммо мавқеъгирӣ бояд оқилона бошад. Пеш аз баён кардани андеша бояд далелҳоро санҷид, суханони эҳсосиро аз воқеият ҷудо кард ва ба овозаҳо дода нашуд. Муборизаи воқеӣ барои Ватан аз ҳисси баланди масъулият, дониш ва фарҳанги шаҳрвандӣ сарчашма мегирад.
Ҳар як инсон метавонад бо роҳи худ ба ҳифзи миллат саҳм гузорад. Омӯзгор бо таълиму тарбияи насли нав, табиб бо хизмат ба саломатии мардум, деҳқон бо меҳнати худ, муҳандис бо сохтани иншооти нав, донишҷӯ бо таҳсил ва омӯзиши илм ва ҳар як шаҳрванди дигар бо меҳнати ҳалолу созандаи худ ба пешрафти кишвар хизмат менамояд.
Дар умум, миллат бе худшиносӣ, ваҳдат ва масъулияти шаҳрвандӣ пойдор буда наметавонад. Мо бояд таърихи худро омӯзем, аз таҷрибаи гузашта сабақ гирем ва барои ояндаи дурахшони фарзандони худ саҳм гузорем. Ҳифзи Ватан танҳо вазифаи як гурӯҳи муайян нест, балки қарзи маънавии ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад.
Дар мубориза бар зидди хоинони миллат хомӯш нишастан бешарафист!
Миллат бояд огоҳ бошад, душманони давлати худро донад, масъулиятшинос дар ҳимояи манфиатҳои миллӣ якрӯ бошад. Лекин, ин мубориза бояд ҳамеша бо роҳи қонунӣ, бо далел, адолат ва фарҳанги баланди шаҳрвандӣ сурат бигирад. Мо набояд ҳар як андешаи мухолифро хиёнат шуморем ва набояд ба таҳдид, зӯроварӣ ё кинаву адоват роҳ диҳем.
Қувваи воқеии миллат дар ваҳдат, дониш, меҳнат, фарҳанг ва худшиносии шаҳрвандон аст. Агар ҳар як шаҳрванди кишвар барои ободии Ватан саҳм гузорад, қонунро эҳтиром намояд, ба иғвоҳои душманони миллат дода нашавад ва манфиатҳои ҷомеаро аз манфиатҳои шахсӣ боло гузорад, ҷомеа қавӣ ва устувор мегардад.
Ватанро на танҳо бо сухан, балки бо амали нек бояд дӯст дошт. Ҳар як кори созанда, ҳар як қадами дуруст ва ҳар як сухани ҳақ метавонад ба ояндаи миллат таъсири мусбат расонад. Аз ин хотир, вазифаи мо — ҷавонон ва тамоми шаҳрвандони кишвар аз он иборат аст, ки сулҳу ваҳдатро ҳифз намоем, дониш омӯзем, бо меҳнати ҳалол ба пешрафти ҷомеа мусоидат кунем ва нагузорем, ки душманӣ, иғво ва фитна миёни мардум реша давонад.
Зеро миллате, ки таърихи худро медонад, Ватани худро дӯст медорад, ба оянда бо умед менигарад ва дар баробари мушкилот масъулиятшиносона мавқеъ мегирад, метавонад бо итминон ба сӯи фардои нек қадам гузорад.
О. Зардуштмеҳр
мутахассиси шуъбаи иттилооти Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон