Ояндаи давлату миллат ба дониш, ҷаҳонбинӣ, ахлоқ ва фаъолияти самараноки ҷавонон вобаста аст. Дар ҷаҳони муосир, ки бо суръати баланд рушд мекунад, нақши ҷавонон боз ҳам муҳимтар гардидааст. Имрӯз ҷавонон дар маркази дигаргуниҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ қарор доранд. Пешрафти техника ва технология, рушди интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ ба зиндагии ҷавонон таъсири амиқ расонидааст. Аз ин рӯ, мавзуи «Ҷавонон ва ҷаҳони муосир» яке аз масъалаҳои муҳими ҷомеаи имрӯз ба шумор меравад.
Ҳар давру замон ҷавонон ҳамчун нерӯи фаъол ва созанда шинохта шудаанд. Онҳо бо нерӯи ҷисмонӣ, тафаккури нав ва орзуҳои бузург метавонанд ҷомеаро ба сӯи пешрафт ҳидоят намоянд. Имрӯз дар аксари кишварҳои ҷаҳон ба сиёсати давлатии ҷавонон аҳаммияти махсус дода мешавад, зеро маҳз ҷавонон ояндаи давлатро месозанд.
Ҷавонони имрӯз бояд дорои донишҳои замонавӣ, ҷаҳонбинии васеъ ва ҳисси баланди ватандӯстӣ бошанд. Дар шароити ҷаҳонишавӣ танҳо ҷавонони босавод ва фаъол метавонанд мавқеи худро дар ҷомеа пайдо кунанд. Аз ин рӯ, омӯзиши илм, аз худ кардани технологияҳои нав ва омӯхтани забонҳои хориҷӣ барои ҷавонон хеле муҳим мебошад.
Яке аз хусусиятҳои асосии ҷаҳони муосир рушди босуръати технология мебошад. Имрӯз интернет, телефонҳои ҳушманд ва шабакаҳои иҷтимоӣ қисми ҷудонашавандаи ҳаёти ҷавонон гардидаанд. Технология ба ҷавонон имконият медиҳад, ки маълумоти зиёд ба даст оранд, дониш омӯзанд ва бо ҷаҳон дар иртибот бошанд.
Бо истифода аз интернет ҷавонон метавонанд дарс хонанд, касб омӯзанд ва ҳатто аз фосилаи дур кор кунанд. Хусусан пас аз рушди технологияҳои рақамӣ имкониятҳои нави таҳсил ва фаъолияти касбӣ ба вуҷуд омаданд. Имрӯз бисёр ҷавонон тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ва платформаҳои электронӣ соҳибкасб мешаванд.
Аммо дар баробари ҷиҳатҳои мусбат, технология таъсири манфӣ низ дорад. Баъзе ҷавонон вақти зиёди худро дар шабакаҳои иҷтимоӣ сарф мекунанд, ки ин метавонад ба саломатӣ, донишомӯзӣ ва муносибатҳои иҷтимоии онҳо зарар расонад. Ғайр аз ин, паҳншавии маълумоти бардурӯғ ва маводи носолим метавонад ба тарбияи ҷавонон таъсири манфӣ расонад. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд фарҳанги дурусти истифодаи интернетро омӯзанд.
Дар ҷаҳони муосир масъалаи тарбияи ахлоқии ҷавонон аҳаммияти калон дорад. Пешрафти ҷомеа танҳо бо техника ва иқтисод маҳдуд намешавад, балки ахлоқи инсонӣ низ нақши муҳим мебозад. Ҷавонон бояд эҳтироми падару модар, дӯст доштани Ватан, ростқавлӣ, меҳнатдӯстӣ ва масъулиятшиносиро дар худ тарбия намоянд.
Имрӯз баъзе таъсирҳои фарҳангии бегона метавонанд ба арзишҳои миллӣ ва фарҳанги ҷавонон таъсири манфӣ расонанд. Аз ҳамин сабаб, ҷавонон бояд фарҳанг, забон ва анъанаҳои миллии худро ҳифз намоянд. Миллати дорои ҷавонони бофарҳанг ва ватандӯст ҳамеша устувор ва пешрафта хоҳад буд.
Ҷавонон метавонанд дар рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии кишвар саҳми калон гузоранд. Имрӯз ҷавонон дар соҳаҳои гуногун — илм, маориф, тиб, варзиш, соҳибкорӣ ва технология фаъолона иштирок мекунанд.
Ҷавонон бояд аз ин имкониятҳои мавҷуда самаранок истифода баранд. Онҳо бояд барои рушди давлату миллат саҳм гузошта, бо меҳнати ҳалол ва фаъолияти созанда обрӯи Ватанро баланд бардоранд. Ҳар як ҷавон бояд дарк кунад, ки ояндаи кишвар аз фаъолияти ӯ вобаста аст.
Ҷаҳони имрӯза пур аз имконият ва ҳамзамон пур аз мушкилот аст. Терроризм, ифротгароӣ, нашъамандӣ ва ҷинояткорӣ аз ҷумлаи хатарҳое мебошанд, ки метавонанд ҷавононро ба роҳи нодуруст баранд. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд зираку ҳушёр бошанд ва ба ҳар гуна гурӯҳҳои ифротӣ ҳамроҳ нашаванд.
Илова бар ин, ҷавонон бояд тарзи ҳаёти солимро риоя кунанд, ба варзиш машғул шаванд ва барои беҳтар намудани донишу малакаи худ кӯшиш намоянд. Ҷавони солим, босавод ва фаъол метавонад ҷомеаро ба сӯи пешрафт роҳнамоӣ кунад.
Дар умум, ҷавонон дар ҷаҳони муосир нақши бисёр муҳим доранд. Онҳо қувваи созанда ва ояндаи миллат мебошанд. Барои он ки ҷавонон тавонанд дар ҷомеа мавқеи арзанда пайдо кунанд, бояд донишманд, ахлоқманд ва ватандӯст бошанд. Технология ва ҷаҳонишавӣ ба ҷавонон имкониятҳои калон медиҳанд, аммо истифодаи дурусти ин имкониятҳо аз худи онҳо вобаста аст.
Ҷомеае, ки ба ҷавонон аҳаммият медиҳад ва барои рушди онҳо шароит фароҳам меорад, метавонад ба пешрафти бузург ноил гардад. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд ҳамеша барои омӯзиш, худтакмилдиҳӣ ва хизмат ба ҷомеа кӯшиш намоянд, зеро ояндаи ҳар миллат дар дасти ҷавонон аст.
Иноятова Гулрухсор
омӯзгори Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон