Дар ҷаҳони муосир инсоният ба мушкилоти зиёде рӯ ба рӯ мебошад. Яке аз хатарҳои ҷиддитарине, ки ба амният, сулҳу субот ва пешрафти ҷомеа таҳдид мекунад, ифротгароӣ мебошад. Ифротгароӣ на танҳо ба як давлат ё минтақа, балки ба тамоми ҷаҳон таъсири манфӣ мерасонад. Ин падида боиси нооромӣ, хушунат, вайроншавии арзишҳои инсонӣ ва аз байн рафтани ҷони ҳазорон одамони бегуноҳ мегардад. Аз ин рӯ, мубориза бар зидди ифротгароӣ вазифаи ҳар як шаҳрванд, ҷомеа ва давлат мебошад.
Ифротгароӣ ин пайравӣ ба ақидаҳо ва амалҳои тундравонаест, ки бо роҳи зӯроварӣ, таҳдид ё дигар амалҳои ғайриқонунӣ мехоҳанд ба ҳадафҳои худ бирасанд. Афроди ифротгаро одатан таҳаммулпазириро намепазиранд, ақидаҳои дигаронро рад мекунанд ва мардумро ба душманӣ, низоъ ва хушунат даъват менамоянд. Онҳо бештар ҷавононро ҳадафи таблиғоти худ қарор дода, аз ноогоҳӣ, бекорӣ ва мушкилоти иҷтимоӣ истифода мебаранд.
Пайдо шудани ифротгароӣ сабабҳои гуногун дорад. Яке аз онҳо сатҳи пасти маърифат ва дониш мебошад. Шахсе, ки дониш ва ҷаҳонбинии васеъ надорад, метавонад ба таъсири гурӯҳҳои тундрав афтад.
Инчунин, истифодаи нодурусти шабакаҳои иҷтимоӣ низ метавонад боиси густариши ифротгароӣ гардад. Имрӯз баъзе гурӯҳҳои тундрав тавассути интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ ақидаҳои худро паҳн намуда, ҷавононро ба сафи худ ҷалб мекунанд. Аз ин лиҳоз, ҳар як истифодабарандаи интернет бояд маълумоти гирифтаашро бо тафаккури интиқодӣ арзёбӣ намояд.
Ифротгароӣ барои ҷомеа оқибатҳои бисёр вазнин дорад. Пеш аз ҳама, он боиси аз байн рафтани сулҳу субот ва амнияти давлат мегардад. Дар натиҷаи амалҳои ифротгароёна одамони зиёди бегуноҳ ҷони худро аз даст медиҳанд, оилаҳо пароканда мешаванд ва иқтисодиёти кишварҳо зарари калон мебинад.
Илова бар ин, ифротгароӣ муносибатҳои дӯстона ва ҳамдигарфаҳмии байни миллатҳо ва дину мазҳабҳои гуногунро халалдор мекунад. Ин падида ҳисси нафрат ва боварӣ надоштанро дар байни одамон зиёд намуда, рушди ҷомеаро бозмедорад.
Ҷавонон нерӯи асосии ҷомеа ва ояндаи ҳар давлат мебошанд. Аз ин рӯ, онҳо бояд бо илму дониш, маърифати баланд ва ҳисси ватандӯстӣ мусаллаҳ бошанд. Ҷавононе, ки пайваста дониш меомӯзанд, китоб мехонанд ва ҷаҳонбинии васеъ доранд, камтар ба доми таблиғоти ифротгароён меафтанд.
Оила, мактаб ва ҷомеа низ дар тарбияи ҷавонон нақши муҳим доранд. Волидон бояд ба фарзандони худ муҳаббат ба Ватан, эҳтироми қонун, фарҳанги миллӣ ва арзишҳои умумибашариро омӯзонанд. Омӯзгорон бошанд, бояд хонандагонро ба таҳаммулпазирӣ, дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ ҳидоят намоянд.
Роҳҳои мубориза бо ифротгароӣ
Барои пешгирии ифротгароӣ бояд чораҳои гуногун амалӣ гарданд. Пеш аз ҳама, сатҳи маърифати ҳуқуқӣ ва сиёсии аҳолӣ бояд баланд бардошта шавад. Ҷавонон бояд имконияти таҳсил, касбомӯзӣ ва шуғли муносиб дошта бошанд.
Инчунин, истифодаи дуруст ва бехатари шабакаҳои иҷтимоӣ, тақвияти тарбияи ватандӯстӣ, эҳтиром ба қонун ва ҳамкории давлат бо муассисаҳои таълимӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ дар мубориза бо ифротгароӣ аҳаммияти калон доранд. Ҳар як шаҳрванд бояд дар ҳифзи сулҳу субот ва амнияти ҷомеа саҳми худро гузорад.
Дар умум, ифротгароӣ яке аз хатарҳои бузургтарин барои насли башар ба ҳисоб меравад. Он ба амният, рушди ҷомеа ва ҳаёти осоиштаи мардум таҳдиди ҷиддӣ эҷод мекунад. Танҳо бо роҳи баланд бардоштани сатҳи дониш, маърифат, тарбияи дурусти ҷавонон, эҳтироми қонун ва таҳкими ҳисси ватандӯстӣ метавон ин падидаи номатлубро пешгирӣ намуд. Ҳифзи сулҳ ва ваҳдати миллӣ вазифаи ҳар як фарди ҷомеа мебошад. Агар ҳамаи мо барои пойдории сулҳ, дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ талош намоем, метавонем ояндаи дурахшон ва амни насли башарро таъмин созем.
О. Зардушмеҳр
омӯзгори Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон