Ҷашни Сада ҳамчун мероси фарҳангии ниёгон ва эҳёи он дар замони соҳибистиқлолии кишвар нишонаи арҷгузорӣ басуннатҳои миллӣ ва таҳкими худшиносиву худогоҳии миилӣ мебошад.
Эмомалӣ Раҳмон
Ҷашни Сада яке аз ҷашнҳои бостонии қадимаи миллист, ки ҳар сол 30-уми январ (10 баҳмани тақвими форсӣ) таҷлил мешавад. Ин ҷашн аз замонҳои қадим дар миёни мардумони эронитабор, аз ҷумла форсҳо, тоҷикон ва дигарон, баргузор мегардад.
Ҷашни Сада рамзи кашфи оташ ва барпо кардани он барои рӯшноӣ ва гармӣ мебошад. Бино ба ривоятҳо, ин ҷашн ба Шоҳ Фаридун ё Шоҳ Ҳушанг, яке аз шоҳони пешдодии Эрон, марбут аст, ки ба таври тасодуфӣ оташро кашф кард.
Дар таҷлили ҷашни Сада, мардум шомгоҳон гирдиҳам омада, оташ меафрӯзанд, ки рамзи рӯшноӣ ва некӣ бар торикӣ ва сардӣ аст. Одамон дар атрофи оташ шодӣ ва сурудхонӣ мекунанд. Пухтани хӯрокҳои махсус, монанди ғизоҳои анъанавии зимистона ва баргузории бозиҳои мардумӣ ва рақсу шодӣ менамоянд.
Ҷашни Сада як ҷузъи фарҳанги бостонии мардуми халқи азизам Тоҷикистон мебошад, ки бо шукӯҳ ва хурсандӣ таҷлил мегардад.
Дар замони соҳибистиқлолии Тоҷикистони азиз бо ташаббуси Президенти кишвар, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҷашни Сада дубора эҳё гардид ва аз соли 2018 ба таврӣ расмӣ таҷлил мешавад. Дар ин рӯз, дар шаҳрҳои гуногуни кишвар, аз ҷумла шаҳри Бӯстон, чорабиниҳои фарҳангӣ баргузор мегарданд. Масалан, намоишҳои ҳунарҳои мардумӣ, мусиқӣ ва рақсу суруд баргузор мешаванд.
Таҷлили ҷашни Сада дар Тоҷикистони соҳибистиқлол на танҳо эҳёи анъанаҳои миллӣ, балки таҳкими худшиносии миллӣ ва арҷгузорӣ ба мероси фарҳангии ниёгонро низ дар бар мегирад.
Аз хурдӣ дар бораи ҷашни Сада аз бобою бибиам шунидам. Ҳикояҳои онҳо дар бораи он, ки чӣ тавр дар замонҳои қадим одамон барои тарсончакҳо ҷамъ омада, гулхан меафкананд ва ҳамдигарро бо таомҳои мардумӣ мехӯрданд, то охири умр бо ман боқӣ мондааст. Ҳар сол дар охири зимистон, вақте ки рӯзҳо дарозтар мешуданд ва офтоб заминро гарм мекард, тамоми аҳли оилаи мо ҷамъ мешуданд, то бифаҳманд, ки мо ин идро чӣ гуна ҷашн мегирем. Ин дафъа бо фазои махсуси интизорӣ ва шодӣ фаро гирифта шуд.
Шахсан ман ҷашни Садаро хеле қадр мекунам, зеро он даврони кӯдакии ман, лаҳзаҳои шодие, ки бо аҳли оила гузаронидаамро ба ёд меорад. Ҳар сол ман ин вақтро бесаброна интизорам, ки мо гирди дастархон ҷамъ омада, аз хабарҳо нақл мекунем ва ёдовар мешавем, ки бобою бибиамон замоне ин идро чӣ гуна ҷашн мегирифтанд. Таҷлили Сада барои хонаводаи мо як навъ расму ойин шудааст, ки ба мо дар иртибот бо решаҳои худ ва эҳтироми анъанаҳо кумак мекунад.
УМЕДҶОН Кенҷаев
омӯзгори ДКМТ