Дар китоби зиндагии ҳар як инсон саҳифае ҳаст, ки бо нури муҳаббат ва садоқат навишта шудааст ва он сафҳа танҳо ба як номи муқаддас — Модар бахшида мешавад. Модар бузургтарин ва ноёбтарин муъҷизаи офариниш аст, ки Офаридгор бар башарият арзонӣ доштааст. Ӯ на танҳо манбаи ҳаёт, балки сарчашмаи беназири меҳру шафқат, сабру таҳаммул ва фидокориест, ки дар ягон мавҷудоти дигар дида намешавад. Вақте мо дар бораи модар сухан мегӯем, пеши назар симои нуроние ҷилвагар мешавад, ки бо нигоҳи гарму пур аз меҳраш тамоми талхиҳои қисматро бароямон ширин месозад. Вай фариштаест, ки болҳои худро барои ҳифзи фарзандаш боз карда, тамоми тӯфонҳои зиндагиро бар дӯши худ мегирад. Шоири шаҳир устод Лоиқ Шералӣ дар васфи ӯ чӣ зебо фармудааст:
Модари хушназарам, ҳар назарам ҳадяи туст,
Асаре дорам агар, он асарам ҳадяи туст.
Дар фазои абадиййат паи парвози дароз
Модари муштипарам, болу парам ҳадяи туст.
Хоксории ту он қадр маро кард баланд,
Ки ҳама қудрати кайҳонгузарам ҳадяи туст.
Дар раҳи ман ҳама дам дидаи тар доштаӣ,
Ки аз он дидаи тар шеъри тарам ҳадяи туст.
Ақли ту кӯтаҳ агар гуфт касе, кӯтаҳӣ кард,
Чун такопӯи раҳи дуртарам ҳадяи туст.
Аҷаб ин аст, ки занро ҳама хонанд заиф,
Бо заифит ҳама карру фарам ҳадяи туст.
Пошикаста ҳама гӯянд зану модарро,
Ман гувоҳам, ки зи по то ба сарам ҳадяи туст.
Офаридӣ ту маро, то зи ҷаҳон баҳра барам,
Баҳра бурдан зи ҳама баҳру барам ҳадяи туст.
Ман ба ҷои туям, эй модари барҷомонда,
Дидаи равшани фардонигарам ҳадяи туст.
Аз лаҳзаи аввалини пайдоиши ҳаёт дар вуҷуди модар, робитаи ҷудонопазире миёни ӯ ва фарзанд пайдо мешавад, ки онро ҳеҷ нерӯе дар ҷаҳон гусаста наметавонад. Модар нуҳ моҳ бо сабру таҳаммули беназир бори гарони интизориро мекашад ва бо вуҷуди ҳама дардҳову машаққатҳо, танҳо бо орзуи дидани рӯи фарзандаш зиндагӣ мекунад. Лаҳзаи ба дунё омадани кӯдак барои модар имтиҳони бузурги байни ҳаёту мамот аст, вале ӯ бо ҷасорату фидокорӣ ин марҳиларо пушти сар мекунад ва аввалин чизе, ки пас аз таваллуд мепурсад, саломатии тифлаш аст. Шабҳои бехобие, ки модар дар сари гаҳвораи фарзанд мегузаронад, бо ягон ганҷи дунё иваз намешавад. Ӯ бо аллаҳои рӯҳбахшаш на танҳо тифлро мехобонад, балки дар ниҳоди ӯ тухми одамият, ватандӯстӣ ва некиро мекорад. Ҳаққо, ки Лоиқ Шералӣ дар ин маънӣ мегӯяд:
Ало, модар, ба қурбони ту бошам,
Чу ҷони дар тани ҷони ту бошам.
Бароят шеър гӯям, боз гӯям,
Ки ман фарзанди даврони ту бошам.
Дар масири камол, вақте ки фарзанд қадамҳои аввалини худро мегузорад ва бо дунёи беруна шинос мешавад, модар роҳнамо ва такягоҳи ягонаи ӯ мебошад. Ӯ ҳар як муваффақияти кӯчаки фарзандро бо ашки шодӣ ҷашн мегирад ва дар лаҳзаҳои нокомӣ аввалин касест, ки дасти ӯро мегирад ва рӯҳбаланд мекунад. Модар фариштаест, ки ҳатто дар ториктарин лаҳзаҳои ҳаёт барои мо чароғ меафрӯзад. Меҳри ӯ мисли офтобест, ки бе миннат бароямон мебахшад ва мисли баҳорест, ки ҳамеша шукуфон аст. Ҳеҷ кас дар ин ҷаҳон мисли модар моро бо ҳама айбу нуқсонҳоямон қабул намекунад ва дӯст намедорад. Муҳаббати ӯ беғараз аст; ӯ барои меҳри худ ивазе намехоҳад, танҳо дидани табассум дар лабони фарзанд ва хушбахтии ӯ барои модар бузургтарин мукофот аст. Ин фидокорӣ ва азхудгузаштанӣ модарро аз тамоми башарият фарқ мекунад ва ӯро ба дараҷаи муқаддасот мебардорад, зеро:
Таърихи башарият ва адабиёти ҷаҳон саршори асарҳоест, ки дар ситоиши модар навишта шудаанд. Ибораи машҳури «Биҳишт зери қадами модарон аст» на танҳо як сухани зебо, балки як фалсафаи амиқ аст, ки масъулияти вазнини фарзандро дар назди ин фариштаи заминӣ нишон медиҳад. Ҳар қатраи шире, ки модар ба фарзанд медиҳад, ҳаққи бузургест, ки бо ҳеҷ василае адо карда намешавад. Ҳатто агар тамоми умр модарро бар дӯш бардошта, гирди Каъба тавоф кунем, боз ҳам наметавонем як шаби бехобии ӯро ҷуброн намоем. Ин аст рамзи ноёб будани модар; ӯ гавҳарест, ки танҳо як бор дар умр дода мешавад ва гум кардани ӯ талафоти ҷуброннопазир аст. Дар ин бора шоир чӣ нек гуфтааст:
Сад ҷону дил фидои як муддаои модар,
Фатҳу кушоиш орад дасти дуои модар.
Дар ҷомеаи имрӯза, ки зиндагӣ пур аз шитоб ва ташвишҳои моддист, мо гоҳо фаромӯш мекунем, ки дар кунҷи хонае фариштае мунтазири мост. Модар бо як занги телефон, бо як сухани гарм ва ё бо як хабаргирии кӯтоҳ қаноат мекунад. Барои ӯ мансабу сарвати мо муҳим нест, барои ӯ мо ҳамон кӯдаки хурдсоле ҳастем, ки ҳамеша ба навозишу ғамхорӣ ниёз дорем. Қалби модар мисли дарёест, ки ҳамаи ранҷу озорҳои моро дар худ ғарқ мекунад ва боз ҳам ҷорӣ мешавад. Ӯ ҳатто вақте ки мо хато мекунем ё аз ӯ дур мешавем, боз ҳам бо оғӯши боз моро интизор аст ва дар ҳаққи мо дуо мекунад. Дуои модар сипари қавиест, ки фарзандро аз балоҳои ногаҳонӣ ва тундбодҳои рӯзгор ҳифз менамояд. Бисёр вақтҳо мо дарк намекунем, ки муваффақиятҳои мо натиҷаи дуоҳои нимашабии модарамон мебошанд.
Модар сутуни хонадон ва чароғи фурӯзони оила аст. Бе ҳузури ӯ хона сарду бефайз менамояд, гӯё ки рӯҳ аз ҷисм рафта бошад. Ҳамаи он гармиву самимияте, ки дар хонадон эҳсос мешавад, маҳсули дастони навозишгар ва қалби пуртапиши модар аст. Ӯ на танҳо тарбиятгар, балки нахустин муаллимест, ки ба мо алифбои одамият ва дарси накукориро меомӯзонад. Аз ин рӯ, эҳтироми модар на танҳо вазифаи фарзандӣ, балки қарзи инсонӣ ва имонии ҳар як шахс мебошад. Мо бояд қадри ин фариштаи ноёбро то дар қайди ҳаёт буданаш бидонем, зеро пас аз рафтани ӯ ҳеҷ кас наметавонад ҷои ӯро пур кунад.
Дар фарҷом бояд гуфт, ки модар — ин тимсоли вафодорӣ, рамзи покӣ ва фариштаи заминист, ки бо ҳузураш оламро мунаввар месозад. Ӯ ягона касест, ки дарди моро пеш аз худи мо эҳсос мекунад ва шодии моро бештар аз мо ҷашн мегирад. Биёед, ҳамеша кӯшиш кунем, ки хотири ин шахси муқаддасро шод гардонем ва нагузорем, ки дар чашмони онҳо қатраи ашке аз рӯи ғам пайдо шавад. Модар ганҷи бебаҳоест, ки ҳар лаҳзаи бо ӯ буданро бояд ғанимат шумурд. Зеро дунё бо модар зебост, зиндагӣ бо модар рангин аст ва роҳи оянда танҳо бо нури чеҳраи ӯ равшан мегардад. Бигзор сояи дастони дуогӯи ҳамаи модарон ҳамеша бар сари фарзандон бошад ва қалби нозуки онҳо ҳеҷ гоҳ озурда нагардад. Чуноне ки гуфтаанд:
Канори модар аст ҷои биҳиштам,
Бувад бо номи ӯ асли сариштат.
Агар дунё ҳама душман шавад ҳам,
Фақат модар бимонад дар сариштат.
Идатон муборак Модарони азиз!
МАҲМУДОВ ҲАСАНБОЙ
декани факултети
корҳои кӯҳии ДКМТ, н.и.т, дотсент